Antimony, tên tiếng Việt là antimon, có ký hiệu Sb và số hiệu nguyên tử 51. Nguyên tố thuộc nhóm 15, chu kỳ 5.
Antimony, tên tiếng Việt là antimon, có ký hiệu Sb và số hiệu nguyên tử 51. Nguyên tố thuộc nhóm 15, chu kỳ 5. Nguyên tử có cấu hình [Kr]4d105s25p3. Đơn chất thường được mô tả là á kim cứng, giòn và có ánh bạc. Những tính chất ấy không giới hạn toàn bộ ứng dụng: antimony còn tham gia các oxide, sulfide và vật liệu hợp chất có những chức năng khác nhau.
Từ á kim mô tả tập hợp những đặc trưng vật lý và hóa học trong cách phân loại nguyên tố. Nó không có nghĩa nguyên tử antimony mang điện tích nằm giữa kim loại và phi kim. Trong hợp chất, cần dùng số oxi hóa và mô hình liên kết phù hợp; các trạng thái +3 và +5 có vai trò quan trọng trong hóa học Sb.
Giá trị số oxi hóa cũng không xác định duy nhất tính chất. Hai hợp chất cùng chứa Sb(III) có thể khác độ tan, cấu trúc và phản ứng do những nguyên tố hoặc phối tử đi kèm. Việc chỉ ghi antimony hóa trị ba chưa đủ để lựa chọn hóa chất cho một ứng dụng hoặc đánh giá khả năng phát tán.
Antimony có thể được thêm vào chì và những hệ hợp kim khác để điều chỉnh độ cứng cùng tính năng chế tạo. Tác dụng không phải lấy độ giòn của antimony nguyên chất rồi truyền nguyên vẹn vào vật liệu nền. Sự hình thành pha và tổ chức vi mô làm hợp kim biểu hiện như một hệ vật liệu mới.
Trong các chi tiết điện hóa hoặc cơ khí, thành phần cần được đọc cùng quy trình đúc và lịch sử làm việc. Một tỷ lệ Sb nhất định có thể mang lại lợi ích cho yêu cầu này nhưng gây sự đánh đổi ở yêu cầu khác. Vì vậy, không có một hàm lượng tối ưu duy nhất áp dụng cho mọi hợp kim chứa antimony.
Những hợp chất như antimony trioxide được dùng trong một số hệ phụ gia chống cháy, thường cùng các thành phần khác. Hiệu quả thuộc cơ chế phối hợp của công thức vật liệu, không phải tính năng tự có của mọi chất chứa Sb. Một phụ gia có thể ảnh hưởng đường phản ứng hoặc sản phẩm sinh ra khi vật liệu chịu nhiệt.
Kết quả thử phải gắn với tiêu chuẩn, mẫu và điều kiện cụ thể. Giảm khả năng bắt cháy không đồng nghĩa vật liệu không bao giờ cháy hoặc không tạo khói. Đánh giá an toàn cháy cần xét tốc độ giải phóng nhiệt, khói và những yếu tố khác, thay vì chỉ kiểm tra có antimony trong thành phần hay không.
Stibnite, thường biểu diễn bằng Sb2S3, là nguồn khoáng quan trọng của antimony. Để tạo sản phẩm kim loại hoặc oxide, nguyên liệu cần những công đoạn chuyển hóa thích hợp. Khoáng tự nhiên không phải hóa chất tinh khiết được đóng gói sẵn; thành phần đi kèm quyết định một phần cách xử lý và quản lý chất thải.
Sự khác nhau giữa nguyên liệu và sản phẩm còn quan trọng khi diễn giải dữ liệu môi trường. Tổng antimony có thể nằm trong các pha rắn hoặc dạng hòa tan với mức di chuyển khác nhau. Một phép đo hàm lượng chưa thay thế thông tin dạng tồn tại nếu mục tiêu là đánh giá phát tán hoặc lựa chọn công nghệ xử lý.
Antimony tham gia những vật liệu bán dẫn như indium antimonide và có thể đóng vai trò pha tạp trong các hệ phù hợp. Chức năng điện tử được xác định bởi mạng liên kết và trạng thái hạt tải. Không thể suy vật liệu có tính năng giống nguyên tố Sb chỉ vì thành phần chứa antimony.
Các hợp chất antimony từng xuất hiện trong nhiều sản phẩm lịch sử, nhưng việc từng được sử dụng không chứng minh chúng phù hợp với mọi cách tiếp xúc hiện nay. Đơn chất, oxide, muối hòa tan và khí hydride có mức nguy hại khác nhau. Thảo luận khoa học cần xác định đúng dạng chất và điều kiện, không dùng vẻ sáng của một mẫu kim loại thay cho dữ liệu an toàn.
